Badmintondagi bahsli holatlar: to‘rga tegish, chiziqdan o‘tish, servis bloki
Badminton — tezkor sport: volan 400 km/soatgacha tezlikda uchadi, qarorlarni bir lahzada qabul qilish kerak bo‘ladi. Hakam bo‘lmasa bu doimo bahs sababi — ayniqsa to‘rga yuz yoki raketka bilan tegish, servisda chiziqqa bosish, volanga qayta tegish bo‘yicha.
Quyida BWF (Badminton World Federation) qoidalari bo‘yicha havaskor o‘yinlarda eng ko‘p uchraydigan beshta bahsli holat.
To‘rga tana yoki raketka bilan tegish
BWF bo‘yicha ralli davomida to‘r yoki ustunlarga tana, kiyim yoki raketka bilan tegish — xato. Ochko raqibga.
Eng bahsli holat: «volan o‘tib ketdi, men uni urib oldim — raketka esa inertsiya bilan to‘rga tegib qoldi». Bu baribir xato, chunki volan polga tushmaguncha ralli faol sanaladi. Volan raqib tomoniga tushib bo‘lganidan keyin to‘rga tegish — qoidabuzarlik emas.
Servisda chiziqdan o‘tish
Servis beruvchi ikkala oyog‘ini servis zonasi ichida, chiziqlarga tegmasdan turishi shart. Volanga urilgunga qadar oyoqni ko‘tarish yoki sudrash mumkin emas — ikkala tovon raketka volanga tegmagunicha qimirlamasligi kerak.
Qabul qiluvchi ham raqibning zarbasiga qadar oyog‘ini qimirlatolmaydi. Bu havaskorlarda eng ko‘p uchraydigan xato: servisdan oldin 1–2 soniya «qotib» turishga odatlanish qiyin.
Double-hit (ikki marta tegish)
O‘yinchi bitta raketka bilan volanga ketma-ket ikki marta tegolmaydi. Bir tomondagi hech bir o‘yinchi — juftlikda sherigi ham — agar oldin tegish bo‘lgan bo‘lsa, volanga ikkinchi marta urolmaydi.
Bahsli holat: volan torlarga, keyin esa raketka obodiga tekkan — bu bitta tegish, double-hit emas. Lekin raketka volanga urilib, qaytib kelib yana urgan bo‘lsa — qoidabuzarlik.
Raketka bilan «olib o‘tish» (carry / sling)
Volan toza urilishi kerak — raketka bilan «olib o‘tilmasligi» yoki «uloqtirilmasligi» shart. Volan torlarga ushlanib qolib, «yetkazib qo‘yilgan» bo‘lsa — qoidabuzarlik (sling shot).
Havaskor darajada ko‘pincha sezilmaydi, lekin professional badmintonda buning uchun ochko ayriladi. Ayniqsa to‘r oldidagi qisqa zarbalarda — o‘yinchi volanni to‘r ustidan «qo‘yib yubormoqchi» bo‘lganda — bu xato ko‘p qayd etiladi.
Shipga tegish va boshqa to‘siqlar
Volan shipga, sinchlarga yoki chiroqlarga tegsa — bu «let» (qayta o‘ynash) faqat zalning bunday to‘siqlari oldindan kelishilgan bo‘lsagina sanaladi. Aks holda — urgan tomon xatosi: volan o‘yindan chiqqan hisoblanadi.
BWF turnirlar uchun zal balandligini kamida 9 m qilib belgilaydi, lekin havaskor zallarda ko‘pincha 6–7 m bo‘ladi va volan tepaga tegib ketishi mumkin. O‘yindan oldin zalning qoidasini administratordan aniqlab olish foydali.
Mavzu bo‘yicha savollar
Volan hali tushmagan bo‘lsa — ha, xato. Raqib tomoniga tushganidan keyin tegsa — yo‘q.
Yo‘q, servis beruvchi va qabul qiluvchining ikkala tovoni volanga urilgunga qadar qimirlamasligi kerak.
Bitta raketka bilan volanga ketma-ket ikki marta tegish. Bu xato.
Odatda urgan tomon xatosi. Faqat oldindan kelishilgan «zal to‘sig‘i» bo‘lsa — qayta o‘ynash.