Badmintonda servis va hisob: qoidalar
Badmintonda servis — qoidalar o‘yinchini qattiq cheklab qo‘yadigan yagona lahza. Boshqa zarbalarni xohlagancha urish mumkin, lekin servisda bir qator talablar bor: volan ma’lum balandlikdan past urilishi, raketka pastdan yuqoriga harakat qilishi, ikkala oyoq esa joyidan qimirlamasligi kerak. Talab buzilsa — xato va ochko raqibga.
Hisob rally point tizimi bo‘yicha yuritiladi: ochkoni rallini yutgan jamoa oladi, kim servis berganidan qat’i nazar. Bu qoida 2006 yildan amal qiladi va badmintonni ancha dinamik qilib yubordi.
Zarba balandligi — 1,15 m dan past
2018 yildan BWF qattiq cheklov joriy qildi: zarba paytida volan kort yuzasidan 1,15 m dan past bo‘lishi shart. Ilgari «beldan past» deb yozilardi, lekin har kimning bo‘yi har xil — bu doim bahsga sabab bo‘lardi.
Bundan tashqari, zarba paytida raketka uni ushlagan qo‘l bilagidan past harakat qilishi shart. Ya’ni servis faqat pastdan yoki yondan beriladi, tepadan emas. Bu tennisdan asosiy farqi.
Diagonal servis
Servis doim diagonal yo‘nalishda beriladi: o‘ng servis zonasidan raqibning o‘ng zonasiga, chapdan — chapga. Juft hisobda (0, 2, 4…) o‘ng zonadan, toq hisobda (1, 3, 5…) chapdan.
Juftlikda qoida xuddi shunday, lekin servis zonalari torroq: markaziy chiziqdan 0,76 m. Yakka o‘yinda zonalar kengroq (2,53 m) va kaltaroq (oldingi servis chizig‘i to‘rdan 1,98 m, orqasi esa kort orqa chizig‘i bilan bir xil).
21 ochko, 2 farq bilan
Partiya 21 ochkogacha, kamida 2 ochko farq bilan o‘ynaladi: 20:20 bo‘lsa 22 gacha, 22:22 — 24 gacha, maksimum 30:29 ga qadar (o‘shanda 30 ga birinchi yetgani g‘olib).
Har bir ralli — ochko. Servis beruvchi yutsa, ochko oladi va servisni davom ettiradi. Qabul qiluvchi yutsa, ochko bilan birga servis huquqini ham oladi.
Match 3 dan 2 partiyaga
Match 3 partiyaning 2 tasini yutib tugatiladi. Har partiyadan keyin 60 soniya tanaffus, 2- va 3-partiya orasida — 120 soniya. Uchinchi partiyada hisob 11 ga yetganda qo‘shimcha 60 soniyalik qisqa tanaffus beriladi (xuddi shu 1- va 2-partiyalarda 11 ochkoda ham bor).
Har partiyadan keyin tomonlar almashinadi. Uchinchi partiyada 11 ochkoda yana qo‘shimcha tomon almashtirish bo‘ladi.
Juftlikda servis
Juftlikda servisni jamoadan faqat bitta o‘yinchi beradi. Servis raqib tomonidan qaytarib olinsa — servis navbati raqibga o‘tadi (sherikka emas!). Jamoa yana servis huquqini olganda, juft/toq hisobga qarab o‘z navbatidagi o‘yinchi beradi.
2006 yildan keyin juftlikda «ikkinchi servis» degan tushuncha yo‘q — tizim yakka o‘yindagidek soddalashgan.
Mavzu bo‘yicha savollar
Volan zarba paytida poldan 1,15 m dan past bo‘lishi kerak. Raketka bilakdan past. Servis pastdan yoki yondan.
21 ochkogacha 2 farq bilan. Maksimum 30:29.
3 dan 2 partiyaga g‘olib. Partiyalar orasi 60–120 soniya.
Juft hisobda o‘ng zonadan, toq hisobda chap zonadan. Servis doim diagonal.